مکمل چاق کننده کودکان؛ انتخاب درست از دیدگاه متخصصان اطفال
«بچم هیچی نمیخوره، چی بهش بدم جون بگیره؟» این جمله، پرتکرارترین و اضطرابآورترین سوالی است که از زبان والدین، به خصوص مادران، در مطبهای اطفال و گروههای مجازی شنیده میشود. لاغری و کمبود وزن کودک، یکی از بزرگترین دغدغههایی است که آرامش را از خانوادهها میگیرد. در چنین شرایطی، جستجو برای یک مکمل چاق کننده کودک که بتواند سریعا وزن کودک را بالا ببرد، کاملا طبیعی است. اما بازار مملو از پودرها، شربتها و قرصهایی با اسامی فریبنده است که انتخاب را به شدت دشوار و نگرانکننده میکند. آیا هر مکملی ایمن است؟ بهترین مکمل برای افزایش وزن کودکان کدام است و چه ترکیباتی باید داشته باشد؟
در این مقاله از مجله پزشکی طب خونه، قصد داریم با نگاهی کاملا علمی و به دور از تبلیغات، پرونده مکملهای افزایش وزن کودکان را باز کنیم. هدف این است که به شما به عنوان والدین، ابزارهای لازم برای انتخابی هوشمندانه را بدهیم. از معرفی معتبرترین برندها و نقد و بررسی آنها گرفته تا بررسی خطرات پنهان و اشتباهات رایجی که میتواند به سلامت فرزندتان آسیب بزند.
تشخیص مشکل؛ آیا فرزند من واقعا به مکمل نیاز دارد؟
قبل از هجوم به داروخانه برای خرید مکمل چاق کننده کودک، اولین و حیاتیترین قدم، مراجعه به متخصص اطفال است. بسیاری از والدین با مقایسه فرزند خود با همسالانش، دچار نگرانی میشوند، در حالی که ممکن است کودک کاملا سالم باشد. پزشک با استفاده از «نمودارهای رشد» استاندارد سازمان بهداشت جهانی (WHO)، وضعیت قد و وزن کودک را نسبت به سن و جنس او ارزیابی میکند.
چه زمانی کمبود وزن کودک نگرانکننده است؟
- وقتی وزن کودک به طور مداوم زیر صدک ۵ نمودار رشد قرار دارد.
- وقتی کودک دچار «افت رشد» (Failure to Thrive) شده و از مسیر رشد طبیعی خود منحرف میشود.
- وقتی کمبود وزن با علائم دیگری مانند بیحالی، رنگپریدگی و بیماریهای مکرر همراه است.
اگر پزشک تشخیص داد که کودک شما نیاز به حمایت تغذیهای دارد، آنگاه میتوان به سراغ گزینههای کمکی رفت. به یاد داشته باشید که مکمل غذایی برای افزایش وزن کودکان، جایگزین غذای اصلی نیست، بلکه تکمیلکننده آن است.

شناخت ترکیبات طلایی؛ بهترین مکمل چاق کننده کودک چه ویژگیهایی دارد؟
یک مکمل چاق کننده کودک استاندارد، فقط پودری پرکالری نیست. این محصول باید ترکیبی متعادل از درشتمغذیها و ریزمغذیهای ضروری برای رشد باشد.
درشتمغذیها (Macronutrients):
- پروتئین: مهمترین جزء برای ساخت عضله و رشد بافتی. پروتئین وی (Whey) به دلیل جذب بالا، یکی از بهترین انواع پروتئین در مکملهای کودکان است.
- کربوهیدرات: منبع اصلی انرژی. کربوهیدراتهای پیچیده (مانند مالتودکسترین) بهتر از قندهای ساده (مانند ساکارز) هستند، زیرا انرژی را به صورت پایدار آزاد میکنند.
- چربیهای سالم: چربیها برای رشد مغز و جذب ویتامینهای محلول در چربی (A, D, E, K) ضروری هستند. روغنهای گیاهی مانند آفتگردان و کلزا منابع خوبی هستند.
ریزمغذیها (Micronutrients):
زینک (روی): کمبود زینک یکی از دلایل اصلی بیاشتهایی در کودکان است
- آهن: برای جلوگیری از کمخونی و افزایش انرژی
- کلسیم و ویتامین D: برای رشد استخوان و قد
- ویتامینهای گروه B: برای بهبود متابولیسم و افزایش اشتها
بسیاری از افراد بزرگسال برای افزایش وزن به دنبال راهکارهایی هستند؛ گاهی اوقات یک برنامه غذای برای چاق شدن اصولی میتواند بدون نیاز به مکمل، وزن را افزایش دهد. اما در کودکان بدغذا، تامین این حجم از مواد مغذی از طریق غذا دشوار است.
بررسی بازار ایران؛ نقد و بررسی ۵ مدل از بهترین مکملهای افزایش وزن کودکان
حالا که میدانیم دنبال چه ترکیباتی برای کودک هستیم، بیایید وارد میدان عمل شویم و ۵ مدل از محبوبترین و معتبرترین مکملهای چاق کننده کودک در بازار ایران را زیر ذرهبین ببریم تا ببینیم کدام یک واقعا ارزش خرید دارد. بهترین مکملهای افزایش وزن کودکان عبارتند از:

۱. ریسورس جونیور (Resource Junior)؛ فرمولاسیون کامل سوئیسی
این محصول ساخت شرکت معتبر نستله (سوئیس) است و در دنیای پزشکی اطفال به عنوان یکی از کاملترین و علمیترین فرمولاسیونها شناخته میشود. افزایش وزن با ریسورس جونیور اغلب توسط پزشکان برای کودکانی تجویز میشود که دچار سوءتغذیه متوسط تا شدید، بیماریهای مزمن یا در دوره نقاهت پس از جراحی هستند.
این محصول حاوی ترکیبی هوشمندانه از پروتئین وی (برای جذب سریع) و کازئین (برای آزادسازی آهسته) است که به ساخت و حفظ توده عضلانی کمک میکند. علاوه بر این، وجود پروبیوتیکها (باکتریهای مفید) و فیبرهای پریبیوتیک، سلامت سیستم گوارش کودک را تضمین کرده و به بهبود اشتها کمک میکند. با داشتن ۲۸ نوع ویتامین و ماده معدنی ضروری، این مکمل تقریبا تمام نیازهای ریزمغذی کودک را پوشش میدهد.
روش مصرف ریسورس جونیور: برای تهیه یک وعده ۲۵۰ میلیلیتری، ۷ پیمانه پودر را در ۲۱۰ میلیلیتر آب جوشیده خنک حل کرده و روزانه ۱ تا ۲ بار میل شود.
۲. پدیاشور (PediaSure)؛ رقیب سرسخت آمریکایی
پدیاشور، محصول شرکت ابوت (Abbott) آمریکا، یکی دیگر از غولهای بازار جهانی مکمل کودکان است. این محصول به دلیل پشتوانه تحقیقاتی بسیار قوی شهرت دارد. فرمولاسیون آن بر پایه «ترکیب پروتئین سهگانه» (وی، کازئین و سویا) بنا شده تا اسیدهای آمینه ضروری را در طول زمان برای بدن فراهم کند.
ویژگی منحصربهفرد پدیاشور، وجود «سینبیوتیک» (ترکیبی از پریبیوتیک و پروبیوتیک) به همراه آرژنین و ویتامین K2 است. این ترکیب نه تنها به سلامت روده و بهبود اشتها کمک میکند، بلکه مستقیما از رشد طولی استخوانها و افزایش قد نیز حمایت مینماید. پدیاشور به عنوان یک مکمل غذایی برای افزایش وزن کودکان، انتخابی عالی برای کودکانی است که علاوه بر کمبود وزن، از رشد قدی خود نیز عقب ماندهاند.
روش مصرف پدیاشور: ۵ پیمانه پودر را در ۱۹۰ میلیلیتر آب سرد حل کرده و به عنوان میانوعده، روزانه ۱ تا ۲ لیوان (بسته به سن کودک) مصرف شود

۳. گین آپ کودکان (Gain Up Kids)؛ کیفیت ایرانی با قیمت مناسب
شرکت داروسازی کارن، یکی از معتبرترین تولیدکنندگان مکمل در ایران، با تولید گین آپ کودکان توانسته جایگاه خوبی در بازار پیدا کند. این مکمل چاق کننده کودک با فرمولاسیونی بر پایه پروتئین وی غلیظ شده (Whey Protein) و کربوهیدراتهای پیچیده، یک منبع عالی برای تامین کالری و پروتئین روزانه است.
اگرچه به اندازه رقبای خارجی خود ترکیبات جانبی (مانند پروبیوتیک) ندارد، اما مجموعه کاملی از ویتامینها و مواد معدنی ضروری را در خود جای داده است. بزرگترین مزیت این پودر افزایش وزن کودکان، قیمت بسیار مناسبتر آن نسبت به نمونههای خارجی است که آن را به گزینهای اقتصادی برای خانوادهها تبدیل کرده است.
روش مصرف: ۱ پیمانه از پودر را در یک لیوان شیر یا آب حل کرده و برای کودکان ۲ تا ۵ سال یکبار و سنین بالاتر دو بار در روز مصرف شود
۴. پودر افزایش وزن کیدویت (Kidvit)؛ تمرکز بر اشتها و گوارش
کیدویت یکی دیگر از محصولات خوب ایرانی است که با رویکردی کمی متفاوت طراحی شده است. پودر افزایش وزن کیدویت علاوه بر پروتئین شیر و کربوهیدرات، حاوی «اینولین» است. اینولین نوعی فیبر پریبیوتیک است که به عنوان غذا برای باکتریهای مفید روده عمل میکند. بهبود فلور روده نه تنها به هضم و جذب بهتر مواد غذایی کمک میکند، بلکه در بسیاری از کودکان باعث افزایش طبیعی اشتها میشود.
بنابراین، پودر افزایش وزن کیدویت برای کودکانی که علاوه بر بدغذایی، از مشکلات گوارشی مانند یبوست نیز رنج میبرند، میتواند انتخاب هوشمندانهای باشد. عرضه این محصول در طعمهای متنوع مانند موزی و شکلاتی، پذیرش آن را برای کودکان آسانتر کرده است.
روش مصرف کیدویت: معمولا ۲ پیمانه از پودر را در یک لیوان شیر یا آب حل کرده و یک وعده در روز (ترجیحا میانوعده) مصرف نمایید.
۵. انشور (Ensure)؛ گزینهای قوی برای نوجوانان و موارد خاص
محصول شرکت ابوت (سازنده پدیاشور)، انشور در اصل برای بزرگسالان طراحی شده اما در مواردی خاص و فقط با تجویز پزشک، برای نوجوانان کموزن یا کودکانی که به انرژی بسیار بالایی نیاز دارند (مثلا در بیماریهای خاص)، استفاده میشود. فرمولاسیون انشور بسیار غنی از کالری، پروتئین و ۲۸ نوع ویتامین و ماده معدنی است.
این محصول به عنوان یک وعده غذایی کامل و متعادل شناخته میشود و میتواند به سرعت کمبودهای تغذیهای شدید را جبران کند. به دلیل کالری و پروتئین بالا، مصرف خودسرانه آن برای کودکان عادی توصیه نمیشود، اما در جایگاه خود، یکی از قویترین و بهترین مکملها برای افزایش وزن در شرایط پزشکی خاص است.
روش مصرف انشور: ۶ پیمانه پودر را در ۱۹۵ میلیلیتر آب سرد حل کرده و بلافاصله میل شود (تعداد وعده برای سنین پایین حتماً توسط پزشک تعیین گردد).
نکته مهم: انشور جایگزین پدیاشور برای کودکان در حال رشد نیست، بلکه یک ابزار درمانی تخصصی برای جبران سریع کمبود وزن در سنین بالاتر یا شرایط پزشکی خاص است.
مقایسه قیمت بهترین مکملهای افزایش وزن کودک؛ سرمایهگذاری روی سلامت چقدر هزینه دارد؟
یکی از اصلیترین دغدغههای والدین پس از تایید نیاز به مکمل، هزینه این محصولات است. باید بدانید که تفاوت قیمت بین برندهای ایرانی و خارجی قابل توجه است که این اختلاف به دلیل هزینههای واردات، فرمولاسیونهای تخصصی و پشتوانه تحقیقاتی گستردهتر برندهای جهانی است. در جدول زیر، بازه قیمتی تقریبی این محصولات در سال ۱۴۰۴ را برایتان آماده کردهایم تا با دیدی باز و اطلاعاتی شفاف، برای این سرمایهگذاری مهم برنامهریزی کنید.
| جدول مقایسه کیفی و قیمتی مکملهای معتبر (بروزرسانی ۱۴۰۴) | |||
| نام محصول | کشور سازنده | ترکیبات ویژه و برجسته | بازه قیمتی تقریبی (تومان) |
| ریسورس جونیور | سوئیس | پروبیوتیک، ۲۸ نوع ویتامین و ماده معدنی | ۵۶۰,۰۰۰ – ۶۹۰,۰۰۰ |
| پدیاشور | آمریکا/هلند | سینبیوتیک (ترکیب پری و پرو)، آرژنین، ویتامین K2 | ۲۵۰,۰۰۰ – ۵۰,۰۰۰ |
| گین آپ کودکان (کارن) | ایران | پروتئین وی غلیظ شده، ۱۲ نوع ویتامین ضروری | ۲۵۰,۰۰۰ – ۳۵۰,۰۰۰ |
| کیدویت | ایران | اینولین (فیبر پریبیوتیک)، پروتئین شیر | ۲۲۰,۰۰۰ – ۳۲۰,۰۰۰ |
| انشور (Ensure) | آمریکا/هلند | ۲۸ ویتامین، فرمولاسیون کامل غذایی | ۴۳۰,۰۰۰ – ۵۷۰,۰۰۰ |
تفاوت قیمتها به روشنی نشاندهنده تفاوت در فرمولاسیون و جایگاه برندهاست. به یاد داشته باشید که گرانترین مکمل لزوما بهترین انتخاب برای فرزند شما نیست؛ انتخاب نهایی باید همیشه با مشورت متخصص اطفال و بر اساس نیازهای خاص، سن و شرایط پزشکی کودک انجام شود.
برای بزرگسالانی که به دنبال افزایش وزن هستند، گزینههای متفاوتی وجود دارد. برخی به دنبال راهکارهایی مانند «قبل از خواب چه بخوریم تا چاق شویم» هستند که شامل مصرف مواد غذایی پرکالری و دیر هضم است، اما این استراتژی برای کودکان به دلیل تفاوت در سیستم گوارشی مناسب نیست.
پودر چاقی بی بی لاو (Baby Love)؛ زنگ خطر برای والدین
این نام و اسامی مشابه آن (مانند پودرهای دستساز عطاری) متاسفانه در فضای مجازی و برخی فروشگاههای غیرمعتبر به وفور یافت میشود. پودر چاقی بی بی لاو و محصولات مشابهی که فاقد برچسب اصالت سازمان غذا و دارو، ترکیبات مشخص و شرکت سازنده معتبر هستند، میتوانند به شدت برای سلامت کودک خطرناک باشند.
بسیاری از این محصولات تقلبی حاوی دوزهای کنترل نشده از داروهای اشتهاآور قوی مانند «سیپروهپتادین» یا حتی کورتیکواستروئیدها (کورتون) هستند. این مواد با ایجاد اشتهای کاذب و احتباس شدید آب و نمک در بدن، باعث «پف کردن» کودک میشوند که والدین آن را با چاقی سالم اشتباه میگیرند. عوارض جبرانناپذیر این مواد بر کبد، کلیهها، سیستم ایمنی و تعادل هورمونی کودک، بسیار جدی است.

نحوه صحیح مصرف مکمل؛ چگونه بیشترین نتیجه را بگیریم؟
داشتن بهترین مکمل برای افزایش وزن کافی نیست؛ نحوه و زمان مصرف آن نیز بسیار مهم است تا هم بیشترین تاثیر را داشته باشد و هم اشتهای کودک برای غذای اصلی کور نشود.
بهترین زمان مصرف مکمل چاق کننده کودک:
- بین وعدههای اصلی: بهترین و هوشمندانهترین زمان، استفاده از مکمل به عنوان یک میانوعده پرکالری و مغذی است (مثلا ساعت ۱۰ صبح یا ۴ عصر). دادن مکمل درست قبل از ناهار یا شام، اشتهای کودک را از بین میبرد و نتیجه عکس میدهد.
- بعد از غذای اصلی: اگر کودک وعده غذایی خود را به طور کامل خورد اما همچنان گرسنه بود، میتوانید مکمل را به عنوان یک دسر سالم و مقوی به او بدهید.
- یک ساعت قبل از خواب: دادن یک لیوان شیر غنیشده با مکمل، میتواند به تامین کالری و پروتئین مورد نیاز برای رشد در طول شب کمک کند، بدون اینکه در خواب کودک اختلالی ایجاد نماید.
روش آمادهسازی و خلاقیت در مصرف مکمل چاق کننده کودک:
- حتما طبق دستورالعمل روی قوطی عمل کنید. غلیظ درست کردن مکمل به این امید که کودک زودتر چاق شود، نه تنها موثر نیست، بلکه به کلیههای نارس کودک فشار زیادی وارد میکند و میتواند خطرناک باشد.
- برای افزایش پذیرش کودک، خلاقیت به خرج دهید. میتوانید پودر را به جای آب، در شیر، آبمیوه طبیعی یا حتی ماست و فرنی حل کنید. تهیه اسموتی با مکمل، میوه (مانند موز) و کمی کره بادامزمینی، یک بمب کالری سالم و خوشمزه است.
فراموش نکنید، مکمل افزایش وزن کودکان باید بخشی از یک رژیم غذایی متنوع باشد، نه جایگزین آن. اگر بزرگسالی به دنبال افزایش وزن است، گزینههای دارویی نیز مطرح میشود. برخی در جستجوی «بهترین قرص چاقی خارجی» هستند که اغلب حاوی ترکیبات اشتهاآور یا هورمونی هستند و مصرف آنها برای کودکان مطلقا ممنوع و بسیار خطرناک است.
خط قرمزها و اشتباهات رایج والدین در مسیر وزنگیری کودک
در مسیر پراسترس تلاش برای وزنگیری کودک، برخی والدین ناخواسته مرتکب اشتباهاتی میشوند که نه تنها کمکی نمیکند، بلکه میتواند اوضاع را بدتر کند و رابطه کودک با غذا را برای همیشه خراب نماید.
- اصرار، تهدید و اجبار به خوردن: این رفتار، غذا خوردن را برای کودک به یک میدان جنگ تبدیل میکند. اضطراب ناشی از این فشار، خود یکی از دلایل اصلی بیاشتهایی است.
- استفاده از مکملهای بزرگسالان: مکملهای ورزشی (مانند گینرهای بدنسازی) حاوی دوزهای بسیار بالایی از پروتئین و کربوهیدرات هستند که برای سیستم گوارشی و کلیههای حساس کودکان طراحی نشدهاند و میتوانند آسیبهای جدی وارد کنند.
- جایگزین کردن کامل غذا با مکمل: کودک باید یاد بگیرد بافتهای مختلف غذا را بجود، طعمها را تجربه کند و مهارتهای حرکتی دهان خود را تقویت نماید. مکمل نباید جایگزین این تجربه حیاتی شود.
- پناه بردن به هلههولههای پرکالری: این تصور که «آیا پفک چاق کننده است» و باید به کودک داده شود تا وزن بگیرد، یک اشتباه بزرگ و رایج است. پفک، چیپس و نوشابه کالری پوچ، بیارزش و التهابزا دارند. این خوراکیها جلوی اشتهای کودک برای غذای اصلی را گرفته و او را به سمت سوءتغذیه (دریافت کالری زیاد و مواد مغذی کم) سوق میدهند.
گاهی اوقات، بیاشتهایی و عدم تمرکز کودک ریشه در مسائل رفتاری یا عصبی دارد. برای مثال، درک اصول «تغذیه کودک بیش فعال» نیازمند رویکردی کاملا متفاوت است؛ این کودکان به دلیل تحرک بالا به انرژی بیشتری نیاز دارند، اما ممکن است حوصله یا تمرکز کافی برای نشستن و تمام کردن یک وعده غذایی کامل را نداشته باشند.
نکته تخصصی: همیشه در حضور کودک، با آرامش و روی خوش در مورد غذا صحبت کنید. اجازه دهید غذا خوردن تجربهای لذتبخش باشد، نه یک وظیفه اجباری.
نتیجهگیری؛ مکملها ابزاری کمکی در دستان آگاه هستند
در پایان این بررسی، باید تاکید کنیم که بهترین مکمل برای افزایش وزن، نه یک پودر خاص با نامی فریبنده، بلکه یک «برنامه غذایی برای چاق شدن» است که با عشق، صبر، خلاقیت و دانش توسط والدین اجرا میشود. مکمل چاق کننده کودک میتواند یک ابزار بسیار مفید و کارآمد برای پر کردن شکافهای تغذیهای، تامین کالری مورد نیاز و کمک به وزنگیری کودکان بدغذا یا بیمار باشد، اما هرگز نمیتواند و نباید جایگزین یک سفره سالم، رنگارنگ و متنوع شود.
قبل از خرید هر محصولی، به خصوص محصولات پر زرق و برقی مانند «پودر چاقی بی بی لاو» که در فضاهای غیررسمی تبلیغ میشوند، حتما با متخصص اطفال یا متخصص تغذیه کودک مشورت کنید. انتخاب یک مکمل غذایی برای افزایش وزن کودکان که معتبر، استاندارد و متناسب با نیاز فرزندتان باشد، سرمایهگذاری روی سلامت امروز و فردای اوست. به یاد داشته باشید که رشد سالم، یک دوی سرعت نیست؛ یک ماراتن است که نیازمند صبوری، آگاهی و انتخابهای هوشمندانه در هر قدم است.
سوالات متداول (FAQ) در مورد مکمل چاق کننده کودک
۱. از چه سنی میتوان به کودک مکمل چاق کننده داد؟
اکثر مکملهای معتبر و استاندارد برای کودکان بالای ۱ یا ۲ سال طراحی شدهاند. برای نوزادان زیر ۱ سال، هرگونه تغییر در رژیم غذایی یا افزودن مکمل باید فقط و فقط با دستور مستقیم پزشک متخصص اطفال انجام شود، زیرا سیستم گوارشی آنها هنوز در حال تکامل است.
۲. آیا مکمل چاق کننده کودک باعث بلوغ زودرس میشود؟
مکملهای استاندارد و معتبر (مانند پدیاشور، ریسورس جونیور یا گین آپ) فاقد هرگونه ماده هورمونی هستند و هیچ تاثیری بر محور هورمونی و بلوغ کودک ندارند. این شایعه بیشتر در مورد محصولات دستساز، عطاریها و پودرهای تقلبی صدق میکند که ممکن است حاوی ترکیبات ناشناخته باشند.
۳. فرزند من به پروتئین شیر گاو حساسیت دارد، چه مکملی مناسب است؟
برای کودکانی که آلرژی به پروتئین شیر گاو (CMPA) دارند، باید از مکملهایی با پایه پروتئین سویا یا پروتئینهای هیدرولیز شده استفاده کرد. محصولاتی مانند «پدیاشور سوی» یا فرمولاهای خاص دیگر در این دسته قرار میگیرند. حتما قبل از خرید، برچسب محصول را به دقت مطالعه کرده و با پزشک مشورت کنید.
۴. تفاوت پودر مکمل رشد قد و وزن کودکان با مکملهای سادهتر چیست؟
یک پودر مکمل رشد قد و وزن کودکان کامل و تخصصی، علاوه بر تامین کالری و پروتئین، حاوی ترکیبات کلیدی برای حمایت از رشد استخوانها مانند «آرژنین»، «کلسیم» و «ویتامین K2» است که در مکملهای سادهتر که فقط بر افزایش وزن تمرکز دارند، یافت نمیشود.
۵. تا چه زمانی باید به کودک مکمل افزایش وزن بدهم؟
مصرف مکمل باید یک راهکار موقت و دورهای باشد و حتما تحت نظر پزشک صورت گیرد. معمولا پس از رسیدن کودک به وزن مطلوب در نمودار رشد و بهبود عادات غذایی او، مصرف مکمل به تدریج کاهش یافته و سپس قطع میشود تا بدن به دریافت کالری مایع عادت نکرده و به غذای جامد وابسته شود.






